Co dalej po diagnozie psychologicznej

Czym kończy się diagnoza

Diagnoza kończy się pisemną opinią psychologiczną. Zawiera wnioski z całego procesu i zalecenia co do dalszego postępowania. Zanim ją dostaniesz, spotykamy się, żeby omówić wyniki: wyjaśniam mechanizmy trudności, z którymi się zgłaszasz, i odpowiadam na pytania.

Opinia psychologiczna nie jest rozpoznaniem lekarskim. Piszę ją tak, żeby opisywała cały proces diagnostyczny: zastosowane narzędzia, wyniki i wnioski. Dzięki temu psychiatra nie musi powtarzać diagnostyki psychologicznej ani kierować Cię na nią gdzie indziej.

Kolejnym krokiem jest wizyta u psychiatry. Lekarz stawia rozpoznanie i, jeśli jest taka potrzeba, wprowadza leczenie farmakologiczne. Pamiętaj, żeby zabrać na wizytę lekarską opinię.

Przebieg samego procesu opisuję na stronie Jak wygląda proces.

Psychoterapię prowadzi też Pracownia PrzySobie, z którą współpracuję. Ofertę i opis zespołu znajdziesz na stronie pracowni.

Kiedy warto umówić się do psychiatry

Jeśli wyniki diagnozy psychologicznej wskazują jakieś rozpoznanie, na przykład ADHD albo spektrum autyzmu, to wizyta u psychiatry jest kolejnym krokiem, w celu uzyskania diagnozy, uzyskania dokumentacji medycznej z rozpoznaniem lub rozważenia leczenia farmakologicznego.

Wizyta u psychiatry bywa potrzebna również wtedy, gdy obok trudności, z którymi się zgłaszasz, występują objawy wymagające leczenia: obniżony nastrój, nasilony lęk, problemy ze snem (Kooij, 2022; White i wsp., 2020).

Po uzyskaniu diagnozy psychologicznej jest możliwość umówienia się na konsultację psychiatryczną w Pracowni PrzySobie, z którą współpracuję. Konsultacje odbywają się przy Alejach Ujazdowskich 20/10 w Śródmieściu. Zapisy przez konsultacje psychiatryczne w PrzySobie.

Zrozumieć, co wyszło z diagnozy

Zrozumienie własnego ADHD albo spektrum jest pierwszym krokiem po diagnozie. Temu służy spotkanie omawiające wyniki i sama opinia: wyjaśniam w nich, skąd biorą się trudności, z którymi się zgłaszasz. Bez tego trudno pracować nad zmianą, bo nie wiadomo, nad czym dokładnie (Jóźwiak, 2025; Kooij, 2022).

Kiedy psychoterapia

Opinia nazywa i opisuje mechanizmy, które prowadzą do trudności albo powodują więcej cierpienia i drenują z energii. Psychoterapia pomaga zrozumieć i zintegrować nową wiedzę o sobie, wspiera w radzeniu sobie z emocjami, które mogą się pojawić po diagnozie, i w znalezieniu sposobów funkcjonowania dopasowanych do indywidualnych potrzeb (Kooij, 2022; White i wsp., 2020).

Po diagnozie często pojawiają się pytania praktyczne: jak o siebie zadbać, gdzie postawić granice, jak porozmawiać o tym z bliskimi. To są dobre tematy na terapię.

Częste powody, dla których osoby po diagnozie zgłaszają się na psychoterapię (Kooij, 2022):

• lata funkcjonowania bez wyjaśnienia trudności zostawiły ślad w postaci niskiej samooceny albo przekonania, że się nie stara wystarczająco
• wyczerpanie wynikające z maskowania i nieustannego dostosowywania się
• trudności w relacjach, w pracy albo w organizowaniu codzienności
• współwystępujące trudności: obniżony nastrój, lęk, następstwa trudnych doświadczeń

Warto szukać osoby, która ma doświadczenie w pracy z osobami neuroatypowymi. Terapia poznawczo-behawioralna prowadzona z osobami w spektrum wymaga konkretnych modyfikacji: więcej struktury, prostszy i bardziej dosłowny język, wyjaśnianie metafor, wsparcie funkcji wykonawczych (White i wsp., 2020). Przy ADHD zaleca się, żeby wsparcie prowadziły osoby przeszkolone w diagnostyce i leczeniu ADHD u dorosłych (Kooij, 2022).

Psychoterapia nie jest obowiązkowym etapem po diagnozie. Część osób po otrzymaniu opinii potrzebuje przede wszystkim czasu i zmian w sposobie organizowania sobie życia.

Wsparcie po diagnozie

Diagnoza bywa punktem zwrotnym, ale sama w sobie niczego nie zmienia w codzienności. Po niej zwykle przychodzi czas na uporządkowanie tego, czego dowiadujesz się o sobie, i na znalezienie wsparcia.

Kontakt z osobami, które mają podobne doświadczenie, bywa jedną z najbardziej pomocnych rzeczy po diagnozie (Kooij, 2022; White i wsp., 2020). Nie trzeba wtedy tłumaczyć rzeczy oczywistych i można usłyszeć, jak poradziły sobie osoby, które dostały diagnozę wcześniej. Informacji o konkretnych grupach i społecznościach udzielam po zakończeniu procesu diagnostycznego, dobierając je do tego, co wyszło z diagnozy.

Część osób po diagnozie korzysta ze wsparcia w organizowaniu codzienności: planowania, pracy, obowiązków. Warto, żeby prowadziła je osoba znająca specyfikę ADHD albo spektrum, a nie stosująca ogólne metody organizacji czasu.

Bliskie osoby też często potrzebują informacji. Diagnoza zmienia sposób, w jaki partner, rodzic albo dziecko rozumieją to, co dzieje się od lat. Rozmowa o tym bywa łatwiejsza, kiedy jest się do niej przygotowanym (Kooij, 2022).

Pytania, które słyszę najczęściej

Skąd to wiem

Jóźwiak, J. (2025). 107 mitów o ADHD, czyli jak mierzyć się z niewiedzą. Wydawnictwo WiR.

Kooij, J. J. S. (2022). Adult ADHD: Diagnostic Assessment and Treatment (wyd. 4). Springer.

Paluchowski, W. J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Podejście ilościowe i jakościowe (wyd. 2). Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Sibley, M. H., Kennedy, T. M., Swanson, J. M., Arnold, L. E., Jensen, P. S., Hechtman, L. T., … Hinshaw, S. P. (2024). Characteristics and predictors of fluctuating attention-deficit/hyperactivity disorder in the Multimodal Treatment of ADHD (MTA) study. Journal of Clinical Psychiatry, 85(4), 24m15395. https://doi.org/10.4088/JCP.24m15395

White, S. W., Maddox, B. B., Mazefsky, C. A. (red.). (2020). The Oxford Handbook of Autism and Co-Occurring Psychiatric Conditions. Oxford University Press.

Kto prowadzi diagnozę

Magdalena Cereniewicz, psycholożka. Prowadzę diagnozę psychologiczną osób dorosłych w obszarze ADHD, spektrum autyzmu, zaburzeń osobowości, zaburzeń nastroju oraz PTSD i cPTSD.

Absolwentka psychologii społecznej klinicznej Uniwersytetu SWPS oraz studiów podyplomowych z klinicznej diagnozy psychologicznej. Nauczycielka terapii poznawczej opartej na uważności po szkoleniu akredytowanym przez Oxford Mindfulness Centre.

Więcej o mnie

Aktualizacja: 2 października 2026